Boekenschrijfwijzer

Hoe schrijf je een boek? Bestaat daar een bruikbare, algemene handleiding voor? Ik weet dat er diverse boeken in de handel zijn die trachten antwoord te geven op de eerste vraag.

 

Ooit verslond ik dergelijke boeken, in de naïeve hoop een stevige duw in de rug te krijgen op weg naar mijn eigen schrijverschap. Zonder uitzondering liep dat uit op een teleurstelling. Talloze open deuren werden ingetrapt (houdt een ijzeren discipline aan, leer spelen met de taal, doorzettingsvermogen, wees overtuigd van je eigen kunnen), of er werd een superstrakke, bijna wiskundige methode uiteengezet in een veel te nauw keurslijf. Slechts een enkele aanwijzing of tip leek mij bruikbaar. Grosso modo vertelt iedere schrijfboekenschrijver hoe hij of zij het aanpakt, hun persoonlijke werkwijze.

 

Nu ik wat jaartjes verder ben, begrijp ik dat er niet zoiets bestaat als een universele boekenschrijfwijzer. Er zijn net zoveel werkwijzen als er schrijvers zijn. Simon Vestdijk kon alleen in de vereiste schrijfconcentratie komen bij de herrie van zijn stofzuiger. Pierre H. Dubois raakte tijdens vakanties in een roes die drie weken duurde, waarna een volgende roman in concept klaar was. De ene schrijver is een matineuze producent, terwijl een ander de pen vooral tijdens de late avonduren op gang krijgt. Sommige werken een vooropgezet plan nauwgezet uit, terwijl anderen gewoon beginnen bij zin één en maar laten komen wat er zich aandient. Het illustreert dat er geen wet van Meden en Perzen te formuleren valt over hoe je een boek moet schrijven.

 

Ook dat is een teleurstelling. Zelf je weg vinden is vele malen zwaarder dan een geplaveid pad aflopen. Het mag dan wel rijker zijn en leerzamer, maar je stoot je tegen stenen, doorgaans meerdere keren tegen dezelfde, je schaaft je aan struikgewas, je knalt met je hoofd tegen overhangende takken en je valt herhaaldelijk in kuilen. En hoewel deze zoektocht met ieder nieuw boek minder pijnlijk en frustrerend verloopt, helemaal vlekkeloos wordt dit proces nooit. Misschien is dit, het bijna mythologisch lijden, ook de charme van het schrijven van een boek.

 

Een dergelijke vergoelijkende gedachte komt meestal bovendrijven nádat een boek is voltooid. Nu ik de eerste drie pagina’s van een nieuw boek in evenzoveel weken heb voltooid, overheerst toch vooral de wanhoop. Eén voordeel, deze wanhoop is bekend. Het is wanhoop die zich al een aantal keer in het verleden heeft laten overwinnen. Dat maakt deze schier onoverzichtelijk grote onderneming die ik nu ben aangevangen een fractie minder wanhopig.

 

Write a comment

Comments: 0