Tourette

Bij het lezen van het boek Mr. Tourette en ik van Pelle Sandstrak moest ik weer denken aan Erik.

 

Tijdens mijn middelbare schooljaren werkte ik iedere vakantie bij het kaasbedrijf in ons dorp. In een van de grote vakanties werd een nieuw personeelslid ingewerkt. Een paar gangpaden verderop was hij bezig met wat wij ‘plasticen’ noemden. Je doopt een spons in een emmer vloeibaar plastic, die je dan vervolgens uitsmeert over de kaas, zodat die tijdens het rijpingsproces beschermd blijft tegen schimmel. Tegenwoordig gebeurt dat allemaal volautomatisch, maar destijds ging dat Goudse voor Goudse met de hand. Die hele ochtend hoorde ik af en toe een merkwaardig geluid, maar schonk daar geen aandacht aan.

 

De eerste koffiepauze vroeg de nieuwe jongen de aandacht. Ik zie hem daar nog staan: een gebruinde huid, zwarte haar, dikke lippen en heldere bruine ogen. Terwijl de medewerkers allen hun koffie dronken en de eerste boterhammen verorberden, stelde hij zich voor als Erik. Hij vertelde dat hij een afwijking had aan zijn stembanden en dat hij daardoor af en toe wat vreemde geluiden maakte. Hij vroeg om ons begrip op voorhand. Na zijn woorden viel er een ijzingwekkende stilte in de kantineruimte. Erik liep vervolgens naar het aangrenzende keukentje om een verse kop koffie voor zichzelf te tappen. “Qhuuuu!!” Zijn bizarre kreet ging door merg en been. Een hilarisch lachsalvo weerklonk dat niet meer ophield. Ik was de enige die, zij het met moeite, niet lachte en zag hoe Erik zijn koffie neerzette en verbeten de kantine uit beende. Ik heb hem nooit meer gezien.

 

Een week later kwam mijn zus overstuur thuis. Ze had gezien hoe een jongen zich voor de trein had gegooid. Het bleek Erik te zijn. Die vluchtige en merkwaardige ontmoeting – dat nauwelijks een ontmoeting mag heten – bij het kaasbedrijf in combinatie met zijn zelfmoord kort daarna, maakte een onuitwisbare indruk op mij. Toen ik een paar jaar later tijdens een uitzending van Sonja Barend een man zag die leed aan het syndroom van Gilles de la Tourette, begreep ik ineens wat Erik mankeerde. Hij was een touretter, maar wist dat zelf niet.

 

Het boek van Pelle Sandstrak is aangrijpend, ontroerend en indringend. Ik hoop dat het zijn weg zal vinden naar veel mensen en dat het zal leiden tot meer begrip voor de touretters onder ons.

 

Ed Lute

Write a comment

Comments: 0